Uitgave 2014
CARAVAN en de WET
Chassis/onderstel
Koppelingen
Wielen/banden
Wiellagers
Vering/dempers
Oplooprem
Terugrij-automaat
Losbreekrem
Verlichting/reflectie
Stekkers 12Volt

Oplooprem

Soorten remsystemen caravans/aanhangwagens

In het recreatieverkeer wordt over het algemeen de oplooprem als bedrijfsreminrichting toegepast. Oploopremmen zijn er in verschillende uitvoeringen.
Er kan globaal de volgende verdeling gemaakt worden:
- mechanische rem bedient door de oplooprem (meest voorkomend);
- hydraulische rem bedient door de oplooprem;
- elektrische rem;

Reminrichtingen
De reminrichting moet in werking treden hetzij door bediening van de bedrijfsrem van het trekkende motorvoertuig, hetzij als gevolg daarvan tijdens het rijden, en wel zodanig dat de wielen van de caravan nagenoeg gelijktijdig en in gelijke mate met de wielen van het trekkende motorvoertuig geremd worden. In afwijking van het vorenstaande is het gebruik van een oplooprem toegestaan voor caravans waarvan het ledig gewicht vermeerderd met het laadvermogen, niet meer bedraagt dan 3500 kg (toelatingseis). De bedrijfsrem moet op alle wielen van de caravan werken. De bedrijfsrem moet zodanig werken, dat de kans op blokkeren van de wielen zo gering mogelijk is. De caravan mag niet uitbreken tengevolge van een verschil in remwerking tussen de wielen van elke as (symmetrisch gelijk remmen). 


  


Werking oplooprem
De bedrijfsrem van een caravan bestaat over het algemeen uit een mechanisch werkende oplooprem. De assen zijn voorzien van trommelremmen die door een evenaar remstang en bowdenkabels zijn verbonden met het oploopdeel. Wanneer met het trekkend voertuig wordt geremd zal tengevolge van de opduwkracht van de caravan de trekstang in de disselbuis schuiven. Hierdoor zal trekhaan kantelen, waardoor via remkabels de bedrijfsrem in werking wordt gesteld. Bij een ‘duur - remming’ zal enige remharmonisatie ontstaan. Om de caravanremmen geleidelijk in werking te stellen is er in het oploopgedeelte (de inschuifbare dissel) een oploopschokdemper aangebracht. 



 


Oploopdemper (zie plaatje 2) 

Aan het eind van de trekstang is een demperelement aangebracht. Deze hydraulische demper heeft als taak het oplopen van de caravan tijdens het remmen geleidelijk te laten plaats vinden. Zonder deze demping zou de trekstang met een abrupte beweging in de disselbuis worden geschoven. Hierdoor worden de remmen ongecontroleerd in werking gesteld. Dit kan zelfs blokkeren van de wielen tot gevolg hebben. Wanneer de vertraging van de caravan groter is dan die van het trekkend voertuig of wanneer de rem wordt losgelaten, dient de demper er voor te zorgen dat de trekstang gedempt uit de dissel wordt getrokken. De oploopdemper verzorgd het wat vertraagt in- en uit schuiven van de disselbuis.
Een defecte oploopschokdemper kan tot gevolg hebben dat:
– de caravan remt, zodra het gaspedaal van het trekkende voertuig losgelaten wordt;
– de caravan zich met een schok in beweging zet, zodra er wordt getrokken;
– de caravanwielen snel blokkeren.

Het testen van de hydraulische demper van de oplooprem, die direct achter de koppeling zit, (zit in de schuifbuis en derhalve niet zichtbaar), is vrij gemakkelijk zelf te doen door de koppeling naar achteren te duwen in de richting van de caravan. Dit gaat makkelijker als u daarbij de handremhandel eerst helemaal aanzet. Is de demper goed, dan gaat het induwen zwaar. Ook het daarna uittrekken gaat zwaar. Als het induwen en uittrekken heel gemakkelijk gaat, is het vrijwel zeker dat de oploopdemper aan vervanging toe is. Bij een slechte hydraulische oploopdemper merkt u tijdens het rijden vooral bij het wegrijden en afremmen dat de caravan bonkt achter de auto.
Ook dient men te controleren (stilstaand) of het oploopmechanisme goed werkt (niet zit vastgeroest) en of de afstelling juist is.


De vastzetinrichting (handrem ) van de caravan
De vastzetinrichting moet met de hand in werking kunnen worden gesteld en aangezet kunnen blijven door middel van een uitsluitend mechanisch werkende inrichting. Er zijn verschillende uitvoeringsvormen. De oude typen moest je met kracht op de (hand) rem zetten. De laatste decennia is de handrem voorzien van een gas(druk)veer of een voorgespannen veer. Kortom betekent dit dat je de handrem gemakkelijk aan kunt zetten. De handrem lossen kost wat meer kracht

Let op

Bij de oude systemen is het belangrijk om de vastzetinrichting voldoende aan te zetten door de veer (in de veerbus) op te spannen. Bij de aanwezigheid van een terugrij-automaat zorgt deze veer ervoor dat bij het achteruitrollen de terugrijautomaat wordt uitgeschakeld. Het probleem kan ontstaan wanneer de caravan afgekoppeld wordt, terwijl de handremhendel niet goed is aangetrokken. Als de caravan op een hellend vlak staat, bestaat de mogelijkheid dat de caravan achteruit weg kan rijden. Om dit te voorkomen moet de handremhendel helemaal verticaal getrokken worden. Tijdens dit verticaal trekken spant u een veer die de wielen ook achterwaarts geremd houdt (Al-Ko en Peitz oud). 
Let op; Belangrijk is het om de vastzetinrichting voldoende aan te zetten bij de aanwezigheid van een terugrij-automaat. Zie het onderwerp terugrij-automaat.


Gasveer/voorgespannenveer
Wanneer bij de handremhendel een speciale gasveer is aangebracht, gebeurt dit verticaal zetten van de handremhendel automatisch, als de caravan achteruit gaat rollen (Al-Ko ). Uiteraard moet dan wel de handrem aangetrokken zijn.
Op de meeste nieuwe caravanmodellen (2002) zit een handremhendel met een reeds voorgespannen veer. Het aantrekken van de handremhendel is voldoende en de reeds voorgespannen veer zorgt voor de achterwaartse afremming (Al-Ko, Peitz) 

 

Controle remmen
Omdat de bedrijfsrem- en de vastzetinrichting via dezelfde kabels werken, kan de werking van de bedrijfsrem worden gecontroleerd door de vastzetinrichting in werking te stellen. Na het opkrikken van de as kan worden gecontroleerd of de wielen worden beremd door ze met de hand rond te draaien. Het is mogelijk, dat wordt vastgesteld, dat een wiel niet mee doet. De binnenkabel kan bijvoorbeeld vastzitten in de buitenkabel. Er moet wel op gelet worden dat de wielen in de rijrichting worden gedraaid in verband met de werking van de terugrijautomaat. Controle is ook mogelijk door gelijk na het tot stilstand brengen van de aanhangwagen te voelen of de remtrommels warm zijn.
Wanneer geconstateerd wordt dat bijvoorbeeld één wiel niet wordt beremd is het nodig om onderhoud te laten plegen door een gecertificeerd caravanbedrijf.


Afwijkingen en storingen bij reminrichtingen van caravans
Afwijkingen, storingen e.d. in het remsysteem en de (mogelijke) gevolgen en oorzaken daarvan.
- Tijdens het rijden en /of remmen bonkt de caravan achter de auto: Een defecte demper.
- Tijdens het remmen blokkeren de wielen snel:
Demper defect. Het oploopgedeelte is niet juist afgesteld. Roest of vervuiling (remstof) en slecht gangbare draaipunten of kabelgangen kunnen de oorzaak zijn van happende, dus snel blokkerende remmen. De rem is dan niet goed doseerbaar. Een en ander kan een overtreding van het VR betekenen.
- Eén wiel wordt veel heter dan het andere. Beide wielen worden dan niet gelijkmatig beremd. Oorzaken kunnen zijn:
- van één wiel zit de binnenkabel vast in de buitenkabel;
- gebroken remkabel;
- de buitenkabel zit niet goed in de tule van de remtrommel;
- knik in de kabel;
- ongelijkmatig versleten of ongelijke afstelling van de remschoenen in de wielen onderling;
- verschillende soorten voeringen;
- vetgeslagen of verglaasde voering van één wiel;
- de terugrij-automaat in een wiel functioneert niet goed waardoor mogelijk de segmenten te ver naar binnen blijven staan.




Caravan remt laat en/of niet goed:

Het oploopmechanisme wordt tijdens het remmen ingedrukt en de trekhaan wordt dan omgedrukt waardoor de remstang wordt aangetrokken. De vrije ruimte tussen het oploopmechanisme en de trekhaan mag, als het oploopmechanisme niet is ingedrukt, niet meer zijn dan 1 à 2 mm. Dat kan van buitenaf worden gecontroleerd. Indien die vrije ruimte veel groter is, wordt de remstang veel later aangetrokken, hetgeen resulteert in een later remmen. De kans is aanwezig dat het oploopmechanisme geheel (afstand ongeveer 8 cm) is ingedrukt en de remstang dan gedeeltelijk is aangetrokken waardoor het voertuig niet of niet maximaal remt.
Afstellen van de reminrichting moet geschieden door een vakman / caravandealer, bij voorkeur niet door een automonteur. Deskundige afstelling is gewenst in verband met de integratie van oplooprem / vastzetinrichting en terugrijautomaat in een systeem.

Opmerking
De evenaar, gemonteerd tussen de remstang en de remkabels, moet kunnen kantelen. Hierdoor wordt de trekkracht van de rembediening gelijkmatig op beide wielen doorgegeven, zelfs bij ongelijke afstelling of kabellengte. Een onjuiste kabelbevestiging op de evenaar, waarbij de stelmoeren zowel vóór als achter de evenaar zijn bevestigd, laat geen kantelbeweging meer toe. Door ongelijke remkrachten op de as van de caravan zal deze scheeftrekken. De caravan zal deze wegdraaiende beweging overbrengen op de achterzijde van de auto. Hierdoor kan een scharende beweging ontstaan. Deze mogelijkheid is ook aanwezig wanneer de remvertraging van de aanhangwagen aanmerkelijk minder is dan die van het trekkende voertuig. Er kunnen dan namelijk oploopkrachten ontstaan die tot scharen van de combinatie kunnen leiden.


Hydraulische rem
Sommige aanhangwagens (Alpenkruizer, Ifa en Intercamp) zijn voorzien van een hydraulische reminrichting die door een oploop-mechanisme wordt bediend. Het oploopmechanisme bedient een hoofdremcilinder welke in verbinding staat met de wielremcilinders.
Wanneer de aanhangwagen is voorzien van een hydraulische reminrichting, dan is er tevens een afzonderlijke mechanisch bediende vastzetinrichting gemonteerd (parkeerrem).
De achteruitrijborging kan alleen bediend worden als het schuifstuk volledig is uitgetrokken. De bedieningshefboom (pal) naar beneden drukken waardoor de borging ontstaat. Bij vooruitrijden heft de borging zich vanzelf op.

De elektrische rem
Het Zweedse caravanmerk SMV is voorzien van een elektrische oploopreminrichting. In het koppelingsgedeelte is een kleine elasticiteit ingebouwd doordat het buiten- en binnendeel zijn samengevoegd via een rubber element.
Het elektronisch gedeelte is ingebouwd achter het schuifmechanisme. De trekstang zit in het rubber. Als er geremd wordt, is de afstand van het oplopen echter gering. Deze geringe afstand wordt aangewend voor de regeling van de remkracht. In de trommel is de elektrische rem aangebracht. Het mechanisme werkt op de stoplichten van de auto. Dat wil zeggen, dat als het rempedaal wordt bediend en de stoplichten branden, de elektronische regeling en de elektrische rem worden geactiveerd. Door het oplopen, hoe weinig ook, wordt de afstand van de luchtspleet kleiner en dat wordt waargenomen door de elektronische regelaar / versterker. De spanning is dus regelbaar en wordt doorgegeven naar de rem. Deze spanning gaat naar een elektromagneet en deze wordt dan tegen een elektromagnetische contactplaat gedrukt. Die plaat draait met de trommel mee. Door de kracht van de magneet en de wrijving tussen magneet en de plaat beweegt de magneet zich met de hefboom in de richting van de trommel. De magneet-hefarm heeft bovenaan een van de ankerplaat onafhankelijk scharnierdeel, dat de remschoenen tegen de trommel drukt. De afstelschroefbout neemt de remkracht op.

         

Veranderingen in de lading veroorzaken een gewijzigde oploopkracht en derhalve is deze ook van invloed op de afstand van de luchtspleet en dus ook op de magneetspanning. Indien er op de motor wordt geremd, treedt de rem van de aanhangwagen niet in werking omdat geen impuls wordt gegeven door middel van de stoplichten. Om diezelfde reden kan achteruit worden gereden zonder dat er maatregelen behoeven te worden genomen. Geen stoplichten: geen rem.
Nabij het stuur kan een handregelaar zijn aangebracht. Daarmede is het mogelijk om de caravan regelbaar te beremmen zonder dat het trekkende voertuig wordt beremd (komt maar sporadisch voor).
De Firma JMR te Ridderkerk verkoopt zogenaamde vifth-Wheelers. Dit zijn caravans uitgevoerd in oplegger vorm. In Nederland worden deze voertuigen (nog) niet zoveel verkocht. Deze opleggers tot 3500 kg toegestane maximum massa, zijn eveneens voorzien van een elektrisch remsysteem. De techniek in de remtrommel is vergelijkbaar met wat SMV gebruikt, echter met een lastafhankelijke remregeling. De aansturing van deze rem inrichting gebeurt via een electronische unit in de kop van de oplegger.
Wanneer de aanhangwagen is voorzien van een electrische reminrichting, dan is er tevens een afzonderlijke mechanisch bediende vastzetinrichting gemonteerd (parkeerrem).


Relevante wetsartikelen


artikelen 5.12.31, 5.12.38, 5.12.39

artikelen 5.18.33, 5.18.34, 5.18.35, 5.18.36 




Caravan en de WetCaravantechniek 1Caravantechniek 2Wettelijke tekstenCaravan(in)stabiliteitReis- CaravantipsContactDisclaimerPublicaties